日

Cách đọc

• rìÂm Hán Việt: nhậtmặt trời; ngày; ngày, ngày trong tháng
• RìChưa có âm thanhviết tắt của 日本 (Rìběn), Nhật Bản

Cấu tạo

Chữ tượng hình — vẽ lại hình sự vật (theo nguồn mở, chưa duyệt)

Gồm các phần: bao quanh · 口 + 一

• 口kǒu[khẩu]miệng; lượng từ cho những thứ có miệng (người, động vật nuôi, đại bác, giếng, v.v.); lượng từ cho vết cắn hoặc ngụm
• 一yī[nhất]một; đơn; một cái (mạo từ)

Họ chữ (chữ chứa thành phần này)

Các chữ Hán dùng chữ này làm bộ phận cấu tạo (thanh phù hoặc ý phù) — học theo cụm giúp nhớ mặt chữ nhanh hơn.

• 白báiÂm Hán Việt: bạchtrắng; tuyết; tinh khiếtHSK 1
• 早zǎoÂm Hán Việt: tảosớm; buổi sáng; Chào buổi sáng!HSK 1
• 时shíÂm Hán Việt: thìbiến thể cũ của 时 (shí)HSK 1
• 间jiānÂm Hán Việt: giangiữa; trong số; trong khoảng thời gian hoặc không gian nhất địnhHSK 1
• 明míngsáng; tương phản: tối 暗 (àn); (về ý nghĩa) rõHSK 1
• 星xīngngôi sao; thiên thể; vệ tinhHSK 1
• 昨zuóhôm quaHSK 1
• 是shìÂm Hán Việt: thịlà (chỉ theo sau bởi danh từ); đúng; phải; thật; sự thừa nhận tôn kính một mệnh lệnh: rất tốtHSK 1
• 晚wǎnÂm Hán Việt: vãnbuổi tối; đêm; muộnHSK 1
• 最zuìÂm Hán Việt: tốibiến thể của 最 (zuì)HSK 2
• 晴qíngÂm Hán Việt: tạnhtrời quang; rõ ràng (thời tiết)HSK 2
• 旧jiùÂm Hán Việt: cựucũ; đối lập: mới 新; trướcHSK 3
• 阳yángdương (điện); mặt trời; nguyên lý nam (Đạo giáo)HSK 3
• 易yìdễ; dễ gần; thay đổiHSK 3
• 者zhěÂm Hán Việt: giả(sau động từ hoặc tính từ) người mà ...; (sau danh từ) người liên quan đến ...; (dùng sau một số hoặc 后 (hòu) hoặc 前 (qián) để chỉ điều đã được nhắc đến trước đó)HSK 3
• 冒màoÂm Hán Việt: mạobiến thể cũ của 冒 (mào)HSK 3
• 复fùđi rồi quay lại; quay lại; tiếp tụcHSK 3
• 春chūnbiến thể cũ của 春 (chūn)HSK 3
• 音yīnâm thanh; tiếng; nốt (trong âm nhạc)HSK 3
• 香xiāngÂm Hán Việt: hươngthơm; ngửi thơm; hương thơmHSK 3
• 申shēnmở rộng; trình bày; giải thíchHSK 4
• 厚hòuÂm Hán Việt: hậudày; sâu hoặc uyên thâm; tốt bụngHSK 4
• 晨chénbuổi sáng; bình minh; tảng sángHSK 4
• 普pǔchung; phổ biến; khắp nơiHSK 4

Từ có chữ này

• 星期日XīngqīrìÂm Hán Việt: tinh kì nhậtchủ nhậtHSK 1
• 生日shēngrìÂm Hán Việt: sinh nhậtsinh nhậtHSK 2
• 节日jiérìÂm Hán Việt: tiết nhậtngày lễ; lễ hộiHSK 3
• 工作日gōngzuòrìÂm Hán Việt: công tác nhậtngày làm việc; ngày trong tuầnHSK 3
• 假日jiàrìÂm Hán Việt: giả nhậtkỳ nghỉ; ngày nghỉHSK 4
• 日子rìziÂm Hán Việt: nhật tíngày; một ngày (trong lịch); những ngày trong cuộc sốngHSK 4
• 日常rìchángÂm Hán Việt: nhật thườnghằng ngày; thường nhật; mỗi ngàyHSK 4
• 日期rìqīÂm Hán Việt: nhật kìngày thángHSK 4
• 日记rìjìÂm Hán Việt: nhật kínhật kýHSK 4
• 节假日jiéjiàrìÂm Hán Việt: tiết giả nhậtngày nghỉ công cộngHSK 4
• 今日jīnrìÂm Hán Việt: kim nhậthôm nayHSK 5
• 日历rìlìÂm Hán Việt: nhật lịchlịchHSK 5

Câu ví dụ tiêu biểu

• 今jīn天tiān是shì十Shí月yuè十shí八bā日rì，也yě是shì十shí八bā号hào，是shì星Xīng期qī日rì。爸bà爸ba下xià班bān了le吗ma？Hôm nay là ngày 18 tháng 10, cũng là mồng 18, là Chủ nhật. Bố đã tan làm chưa?
  Từ trong câu:今天 (jīntiān)是 (shì)十月 (Shíyuè)十八 (shíbā)日 (rì)也 (yě)是 (shì)十八 (shíbā)号 (hào)是 (shì)星期日 (Xīngqīrì)爸爸 (bàba)下班 (xiàbān)了 (le)吗 (ma)
• 今jīn天tiān是shì新xīn年nián的de第dì一yī个gè节jié日rì，学xué校xiào举jǔ行xíng了le热rè闹nao的de晚wǎn会huì。阿Ā明míng和hé小xiǎo兰lán跟gēn其qí他tā国guó家jiā的de留liú学xué生shēng一yí块kuài儿r上shàng台tái表biǎo² (Hai thanh 3 liền nhau: âm tiết này đọc thành thanh 2)演yǎn了le音yīn乐yuè节jié目mù，讲jiǎng了le有yǒu趣qù的de中Zhōng国guó故gù事shi，还hái和hé一yí位wèi画huà家jiā学xué画huà画huà、做zuò游yóu戏xì。Hôm nay là ngày lễ đầu tiên của năm mới, nhà trường tổ chức đêm hội náo nhiệt. Minh và Lan cùng du học sinh các nước khác lên sân khấu biểu diễn tiết mục âm nhạc, kể những câu chuyện Trung Quốc thú vị, còn học vẽ tranh và chơi trò chơi với một hoạ sĩ.
  Từ trong câu:今天 (jīntiān)是 (shì)新年 (xīnnián)的 (de)第一 (dìyī)个 (gè)节日 (jiérì)学校 (xuéxiào)举行 (jǔxíng)了 (le)热闹 (rènao)的 (de)晚会 (wǎnhuì)阿明 (Āmíng)和 (hé)小 (xiǎo)兰 (lán)跟 (gēn)其他 (qítā)国家 (guójiā)的 (de)留学生 (liúxuéshēng)一块儿 (yīkuàir)上台 (shàngtái)表演 (biǎoyǎn)了 (le)音乐节 (yīnyuèjié)目 (mù)讲 (jiǎng)了 (le)有趣 (yǒuqù)的 (de)中国 (Zhōngguó)故事 (gùshi)还 (hái)和 (hé)一 (yī)位 (wèi)画家 (huàjiā)学 (xué)画画 (huàhuà)做 (zuò)游戏 (yóuxì)
• 刚gāng才cái在zài后hòu台tái，我wǒ还hái认rèn识shi了le一yí位wèi年nián轻qīng的de画huà家jiā朋péng友you，他tā教jiāo我wǒ² (Hai thanh 3 liền nhau: âm tiết này đọc thành thanh 2)怎zěn样yàng画huà中Zhōng国guó画huà，小xiǎo侯hóu妈mā妈ma还huán手shǒu² (Hai thanh 3 liền nhau: âm tiết này đọc thành thanh 2)把bǎ手shou教jiāo我wǒ们men包bāo饺jiǎo子zi呢ne！在zài中Zhōng国guó过guò节jié、庆qìng祝zhù传chuán统tǒng节jié日rì真zhēn是shi太tài有yǒu意yì思si了le！Vừa nãy ở hậu trường, mình còn làm quen được một người bạn hoạ sĩ trẻ tuổi, anh ấy dạy mình làm thế nào để vẽ tranh thuỷ mặc Trung Quốc, mẹ của Tiểu Hầu còn cầm tay chỉ việc dạy tụi mình gói sủi cảo nữa! Đón lễ, mừng các ngày lễ truyền thống ở Trung Quốc thật sự thú vị quá!
  Từ trong câu:刚才 (gāngcái)在后 (zàihòu)台 (tái)我 (wǒ)还 (hái)认识 (rènshi)了 (le)一 (yī)位 (wèi)年轻 (niánqīng)的 (de)画家 (huàjiā)朋友 (péngyou)他 (tā)教 (jiāo)我 (wǒ)怎样 (zěnyàng)画 (huà)中国画 (Zhōngguóhuà)小 (xiǎo)侯 (hóu)妈妈 (māma)还手 (huánshǒu)把手 (bǎshou)教 (jiāo)我们 (wǒmen)包饺子 (bāojiǎozi)呢 (ne)在 (zài)中国 (Zhōngguó)过节 (guòjié)庆祝 (qìngzhù)传统 (chuántǒng)节日 (jiérì)真是 (zhēnshi)太 (tài)有意思 (yǒuyìsi)了 (le)
• 小Xiǎo² (Hai thanh 3 liền nhau: âm tiết này đọc thành thanh 2)雪xuě，祝zhù你nǐ生shēng日rì快kuài乐lè！这zhè包bāo花huā和hé这zhè幅fú画huà是shì我wǒ们men送sòng给gěi² (Hai thanh 3 liền nhau: âm tiết này đọc thành thanh 2)你nǐ的de生shēng日rì礼lǐ物wù。Tiểu Tuyết ơi, chúc bạn sinh nhật vui vẻ! Bó hoa này và bức tranh này là quà sinh nhật tụi mình tặng bạn.
  Từ trong câu:小雪 (Xiǎoxuě)祝 (zhù)你 (nǐ)生日快乐 (shēngrìkuàilè)这 (zhè)包 (bāo)花 (huā)和 (hé)这 (zhè)幅 (fú)画 (huà)是 (shì)我们 (wǒmen)送给 (sònggěi)你 (nǐ)的 (de)生日 (shēngrì)礼物 (lǐwù)
• 每měi个gè工gōng作zuò日rì早zǎo上shang，小Xiǎo² (Hai thanh 3 liền nhau: âm tiết này đọc thành thanh 2)雪xuě来lái到dào办bàn公gōng室shì以yǐ后hòu，都dū会huì先xiān打dǎ开kāi电diàn脑nǎo看kàn邮yóu箱xiāng里lǐ的de邮yóu件jiàn，或huò者zhě读dú一yi读dú报bào纸zhǐ和hé网wǎng站zhàn上shàng的de新xīn闻wén。Mỗi buổi sáng ngày làm việc, sau khi đến văn phòng, Tiểu Tuyết đều mở máy tính xem thư trong hộp thư điện tử trước, hoặc đọc báo và tin tức trên trang web.
  Từ trong câu:每 (měi)个 (gè)工作日 (gōngzuòrì)早上 (zǎoshang)小雪 (Xiǎoxuě)来到 (láidào)办公室 (bàngōngshì)以后 (yǐhòu)都会 (dūhuì)先 (xiān)打开 (dǎkāi)电脑 (diànnǎo)看 (kàn)邮箱 (yóuxiāng)里 (lǐ)的 (de)邮件 (yóujiàn)或者 (huòzhě)读 (dú)一 (yī)读报 (dúbào)纸 (zhǐ)和 (hé)网站 (wǎngzhàn)上 (shàng)的 (de)新闻 (xīnwén)
• 经jīng理lǐ² (Hai thanh 3 liền nhau: âm tiết này đọc thành thanh 2)已yǐ经jīng同tóng意yì了le我wǒ们men的de新xīn方fāng法fǎ：在zài每měi个gè工gōng作zuò日rì，同tóng事shì们men可kě² (Hai thanh 3 liền nhau: âm tiết này đọc thành thanh 2)以yǐ看kàn公gōng司sī网wǎng站zhàn或huò者zhě读dú早zǎo上shang的de新xīn闻wén报bào纸zhǐ，我wǒ现xiàn在zài就jiù把bǎ² (Hai thanh 3 liền nhau: âm tiết này đọc thành thanh 2)耳ěr机jī摘zhāi下xià来lái，先xiān把bǎ这zhè封fēng重zhòng要yào邮yóu件jiàn发fā出chū去qù！Giám đốc đã đồng ý với phương pháp mới của chúng mình rồi: vào mỗi ngày làm việc, các đồng nghiệp có thể xem trang web công ty hoặc đọc báo tin tức buổi sáng, bây giờ mình tháo tai nghe ra và gửi bức thư điện tử quan trọng này đi trước đây!
  Từ trong câu:经理 (jīnglǐ)已经 (yǐjīng)同意 (tóngyì)了 (le)我们 (wǒmen)的 (de)新 (xīn)方法 (fāngfǎ)在 (zài)每 (měi)个 (gè)工作日 (gōngzuòrì)同事 (tóngshì)们 (men)可以 (kěyǐ)看 (kàn)公司 (gōngsī)网站 (wǎngzhàn)或者 (huòzhě)读 (dú)早上 (zǎoshang)的 (de)新闻 (xīnwén)报纸 (bàozhǐ)我 (wǒ)现在 (xiànzài)就 (jiù)把 (bǎ)耳机 (ěrjī)摘下 (zhāixià)来 (lái)先 (xiān)把 (bǎ)这 (zhè)封 (fēng)重要 (zhòngyào)邮件 (yóujiàn)发出 (fāchū)去 (qù)